Dzień Czystego Powietrza 2025 - działajmy wspólnie dla naszego zdrowia!

14 listopada w Polsce obchodzimy Dzień Czystego Powietrza. To dobra okazja, by przypomnieć, jakie działania wykonała dotychczas i jakie nadal prowadzi w tym zakresie gmina Pszczyna.

- Działania na rzecz poprawy jakości powietrza w gminie Pszczyna traktujemy jako priorytet. Cieszy mnie, że w porównaniu z sytuacją sprzed kilku lat wykonaliśmy ogromny krok do przodu. Liczba dni smogowych spadła ze 125 do 36 rocznie, a stężenia pyłów systematycznie maleją. To dowód, że nasze wspólne działania przynoszą rezultat. Równocześnie prezentowane dane wskazują, że wciąż sporo pracy przed nami. Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że jest to proces wieloletni, ale zdecydowanymi krokami osiągniemy cel, jakim jest dotarcie do takiego punktu, w którym produkcja zanieczyszczeń powietrza będzie w naszej gminie minimalna - mówi burmistrz Dariusz Skrobol.

W Pszczynie nadal funkcjonuje ponad 1500 starych, wysokoemisyjnych kotłów i musimy je konsekwentnie eliminować. Do końca 2025 roku, zgodnie z obowiązującą na terenie województwa śląskiego uchwałą antysmogową, należy wymienić kotły pozaklasowe wyprodukowane w okresie od 2013r. do 31.08.2017r. Jako gmina zapewniamy wsparcie w pozyskaniu dofinansowania, ale bez determinacji mieszkańców nie osiągniemy celu - dodaje burmistrz.

Programem wspierającym wymianę źródeł ciepła i termomodernizację budynków jest „Czyste Powietrze”, w którym dziś można otrzymać nawet do 171 700 złotych (w zależności od kryterium dochodowego i zakresu przedsięwzięcia).

- Do tej pory mieszkańcy gminy Pszczyna złożyli w programie „Czyste Powietrze” 2864 wniosków, a na dzień 30 września tego roku wypłacono im 35 330 577,73 zł dotacji. W tym roku za pośrednictwem Referatu ds. Jakości Powietrza zostało złożonych już 91 wniosków o dofinansowanie, a także 226 wniosków o płatność. Choć zainteresowanie programem jest nieco mniejsze niż w latach ubiegłych, ciągle są mieszkańcy, którzy z niego korzystają i poprawiają efektywność energetyczną swoich domów - podsumowuje Magdalena Polok, kierownik Referatu ds. Jakości Powietrza Urzędu Miejskiego. - Zapraszamy mieszkańców zainteresowanych wymianą kotłów lub termomodernizacją do kontaktu telefonicznego lub osobistego w biurze przy ulicy 3 Maja 11. Jak pokazują nasze doświadczenia, często ten pierwszy krok jest właśnie najtrudniejszy. Na miejscu wyjaśnimy działanie Programu, wytłumaczymy na jakich zasadach można z niego korzystać i przeprowadzimy przez cały proces, od złożenia wniosku o dofinansowania, po rozliczenie przedsięwzięcia. Wiem również, że część mieszkańców przeprowadzała podobne inwestycje bez wykorzystania zewnętrznych środków. Do wszystkich osób, które podjęły się wymiany pieca kieruję podziękowania. Zdaję sobie sprawę, że to często niełatwy krok, bo wiążący się z niemałym wydatkiem, ale krok w dobrą stronę - dodaje.

Prace prowadzone są także w budynkach zarządzanych przez Administrację Zasobów Komunalnych. Tylko w 2025 roku wymieniono źródła ciepła w 58 mieszkaniach i zlikwidowano 70 źródeł ciepła niespełniających wymagań uchwały antysmogowej. Do końca roku w żadnym mieszkaniu nie będzie znajdowało się urządzenie niezgodne z Uchwałą.

W celu egzekucji przepisów Straż Miejska prowadzi kontrole w budynkach, gdzie może dochodzić do spalania niedozwolonych paliw lub odpadów. Parę lat temu została uruchomiona platforma internetowa www.smog.pszczyna.pl, gdzie można zgłaszać podejrzenia takich incydentów. Naruszenia środowiskowe można również zgłaszać korzystając z aplikacji mobilnej MObywatel. Prowadzone są również rekontrole, którę wynikają z nałożonych przez Uchwałę terminów. Straż Miejska sprawdza również, czy źródło ciepła zadeklarowane w CEEB zgadza się ze stanem faktycznym.

- Mimo już zaobserwowanej poprawy, nie zwalniamy tempa. Pamiętajmy, że decyzja nie leży wyłącznie po stronie samorządu, ale również właścicieli prywatnych domów jednorodzinnych czy kamienic. Każda decyzja o likwidacji kopciucha, to realnie mniej zanieczyszczeń w powietrzu, którym wszyscy oddychamy. Dlatego z jednej strony pomagamy mieszkańcom pozyskać środki na sfinansowanie inwestycji, ale z drugiej prowadzimy działania informacyjne i edukacyjne.  - mówi burmistrz Dariusz Skrobol.

- Od paru lat w gminie Pszczyna Referat ds. Jakości Powietrza prowadzi akcję Gramy czysto! #smogover, w  ramach której są promowane proekologiczne zachowania. Odbywają się m.in. zajęcia edukacyjne w szkołach podstawowych i przedszkolach. Ostatnio we współpracy ze Stowarzyszeniem „take tam…” im. Artystów Międzywojnia zorganizowaliśmy spektakl dla najmłodszych pt. „Lisek Eko i Tajemnica Smogu”. Bohater przedstawienia w zabawny, ale i pouczający sposób odkrywał tajemnice smogu, ucząc najmłodszych, jak ważna jest troska o czyste powietrze i środowisko naturalne. Większa świadomość zagrożeń, jakie niesie ze sobą zanieczyszczone powietrze, sprawia, że cała społeczność gminy Pszczyna traktuje to jako priorytetowe wyzwanie, a sami pszczynianie między sobą wskazują, co można zrobić, by smogu było jak najmniej. Choć z roku na rok coraz rzadziej czujniki wskazują przekroczone normy, to takich dni wciąż jest zbyt wiele. To uświadamia nas, że wciąż wiele jako mieszkańcy możemy i powinniśmy zrobić dla środowiska - zaznacza Magdalena Polok.

Jakość powietrza w gminie jest monitorowana poprzez system 20 czujników, umieszczone zostały one zarówno na terenie miasta, jak i sołectw. Wyniki pomiarów można sprawdzać poprzez stronę internetową www.czujniki.pszczyna.pl, a także w aplikacji Syngeos.

W ślad za wymianą kotłów, termomodernizacjami, kontrolami i akcją informacyjno-edukacyjną idą też zielone inwestycje. Tylko w tym roku, przy wsparciu funduszy z WFOŚiGW w Katowicach, otwarte zostały dwie Ekopracownie pod chmurką i jedna Zielona Pracownia.

W tym miejscu przypominamy również o terminach wymiany starych kotłów. Do końca 2023 roku należało wymienić kotły wyprodukowane w 2012 roku i starsze, do końca 2025 roku kotły wyprodukowane w latach 2013-2017, a do końca 2027 roku również kotły klasy 3 i 4. Gmina Pszczyna pomaga uzyskać dotację do przedsięwzięć termomodernizacyjnych w ramach Programu Czyste Powietrze. Wszystkie zainteresowane osoby mogą skontaktować się z Referatem ds. Jakości Powietrza Urzędu Miejskiego w Pszczynie.

Jeśli ktoś ma wątpliwości czy paliwo używane do ogrzewania budynku jest zgodne z uchwałą albo podejrzenie spalania odpadów w indywidualnych systemach grzewczych prosimy o dokonanie zgłoszenia przez stronę http://www.smog.pszczyna.pl. Pod wskazany przez Państwa adres zostanie skierowana straż miejska.