Zasady udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa związanych z usuwaniem skutków powodzi

ZASADY udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa  związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku.

I. Zasady ogólne

1. Pomoc jest udzielana w formie zasiłku celowego przyznawanego przez dyrektora ośrodka pomocy społecznej, który działa z upoważnienia burmistrza. Pomoc może być przyznawana niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Wypłaty zasiłków celowych dokonywane są przez właściwe miejscowo ośrodki pomocy społecznej.
2. Pomoc przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, które w wyniku zdarzenia, w szczególności powodzi, podtopień, intensywnych opadów atmosferycznych, silnych wiatrów, wyładowań atmosferycznych lub osunięć ziemi, zwanych dalej „zdarzeniem klęskowym” poniosły szkodę i obejmuje ona:

• pomoc „doraźną” w gospodarstwach domowych (w budynkach mieszkalnych,
  w podstawowym wyposażeniu gospodarstw domowych), jeśli ww. osoby znalazły się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, w której nie mogą zaspokoić niezbędnych potrzeb bytowych w oparciu o posiadane środki własne;
• remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku zdarzeń klęskowych.

3. Przez budynek mieszkalny rozumie się także budynek gospodarczy służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności budynek inwentarski, tj. budynek przeznaczony, np. do hodowli niewielkiej liczby zwierząt gospodarskich, mający na celu pozyskiwanie żywności na własne potrzeby. Pomoc nie przysługuje w przypadku innego przeznaczenia budynku gospodarczego (inwentarskiego), np. w ramach działalności rolniczej na cele produkcji rolnej przeznaczonej do sprzedaży rynkowej lub związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wykorzystywanych, jako np. garaże, lokale usługowe, itp.
4. Pomoc, o której mowa w pkt I.2 udzielana jest na wniosek osoby uprawnionej lub z urzędu, złożony nie później niż w terminie 30 dni od dnia wystąpienia zdarzenia o charakterze klęski żywiołowej. Wniosek może zostać złożony ustnie do protokołu poza siedzibą ośrodka pomocy społecznej, w  szczególności w miejscu zdarzenia klęskowego.
5. Pomoc przyznawana jest rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, prowadzącym w dniu wystąpienia zdarzenia klęskowego gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym zniszczonym lub uszkodzonym w wyniku tego zdarzenia, zwanym dalej „osobami uprawnionymi”.
6. Podstawą do przyznania zasiłków celowych, o którym mowa w pkt I.2 pomocy jest przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy oraz ustalenie poniesionych strat przez właściwy miejscowo ośrodek pomocy społecznej.

II. Pomoc „doraźna”

1. Kwota zasiłku dla rodziny albo osoby samotnie gospodarującej wynosi 000 zł (słownie: osiem tysięcy złotych).
2. W przypadku, gdy w budynku mieszkalnym jednorodzinnym lub w jednym lokalu mieszkalnym prowadzonych jest faktycznie kilka gospodarstw domowych przez poszczególne rodziny lub osoby samotnie gospodarujące, pomocą może być objęta każda z nich.

II.A 1. Kwota jednorazowego zasiłku powodziowego dla rodziny albo osoby samotnie gospodarującej  wynosi do 2.000 zł (słownie: dwa tysiące złotych).

2. Szczegółowy tryb udzielania zasiłku jest uregulowany w art. 5 ustawy z dnia 16 września 2011 r.
   o  szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, który stanowi, że rodzina lub osoba samotnie gospodarująca poszkodowana w wyniku powodzi w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może otrzymać jednorazowy zasiłek powodziowy w kwocie do 2 tys. zł. Zasiłek jest przyznawany niezależnie od dochodów. Do wniosku wnioskodawca dołącza oświadczenie, że w wyniku powodzi doznał szkody majątkowej wraz z określeniem jej wartości oraz, że wyraża zgodę na weryfikację danych zawartych we wniosku. Oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Po wypłacie zasiłku powodziowego ośrodek pomocy społecznej weryfikuje prawidłowość danych zawartych we wniosku, a w przypadku stwierdzenia, że rodzina nie poniosła szkody w wyniku wystąpienia powodzi, wydaje decyzję o konieczności zwrotu wypłaconego zasiłku.

III.   Pomoc na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego

1. Kwota (wysokość) zasiłku dla rodziny albo osoby samotnie gospodarującej nie może przekroczyć:

• kwoty 200 tys. zł (słownie: dwieście tysięcy złotych), przyznawanej w związku ze szkodami
  w jednym budynku/lokalu mieszkalnym. Kwoty pomocy finansowej, przyznawane w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń, określa załącznik nr 1 do Zasad;
• kwoty 100 tys. zł (słownie: sto tysięcy złotych), przyznawanej w związku ze szkodami powstałymi w budynkach gospodarczych (niezależnie od liczby zniszczonych lub uszkodzonych budynków gospodarczych). Kwoty pomocy finansowej, przyznawane w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń, określa załącznik nr 2 do Zasad.

2. Kwoty zasiłków, o których mowa w 1, przyznawane są w przypadku oszacowania procentu zniszczeń/uszkodzeń na poziomie co najmniej 5%.
3. W przypadku oszacowania procentu zniszczeń/uszkodzeń budynku/lokalu mieszkalnego na poziomie poniżej 5% pomoc, o której mowa w części II, może być przyznana wyłącznie na wykonanie drobnych prac remontowych. W pozostałym zakresie pomoc, o której mowa w części II Zasad, nie dotyczy budynków gospodarczych.
4. Do wystąpienia z wnioskiem o pomoc uprawnieni są:

• właściciel budynku mieszkalnego/lokalu mieszkalnego;
• osoba, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do zniszczonego lub uszkodzonego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego; 
• osoba, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego;
• osoba, która jest najemcą lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego;
• osoba, na rzecz której ustanowione zostało prawo dożywocia;
• osoba, na rzecz której ustanowiono służebność mieszkania;
• osoba, która jest dzierżawcą budynku gospodarczego.

5. Niniejsze warunki mają zastosowanie również do: odtworzenia budynku/lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakupu budynku/lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakupu działki budowlanej.
6. Pomoc na remont budynku/lokalu mieszkalnego może zostać udzielona osobom, o których mowa w ust. 4 pkt 4-7, pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody właściciela na przeprowadzenie remontu budynku/lokalu mieszkalnego. W przypadku wyrażenia ww. zgody przez właściciela nie będzie on mógł ubiegać się o pomoc na remont budynku/lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem prawa najmu, dożywocia, służebności lub dzierżawy.
7. Zasiłek celowy może być przeznaczony na koszty rozbiórki zniszczonego budynku mieszkalnego wyłącznie w przypadku odbudowy budynku mieszkalnego na miejscu, na którym był posadowiony dotychczasowy budynek. Całkowita kwota zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego i koszty rozbiórki zniszczonego budynku nie mogą przekroczyć kwoty zasiłku uzależnionej od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń, określonej w załączniku nr 1 lub nr 2 do Zasad.
8. Z kwoty przyznanego zasiłku mogą zostać sfinansowane koszty remontu lub zakupu urządzeń niezbędnych do doprowadzenia energii, ciepła, wody oraz niezbędnej infrastruktury technicznej towarzyszącej budownictwu mieszkalnemu, które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych. Koszty te nie zwiększają kwoty zasiłku przyznanego już na remont albo odbudowę budynku lub lokalu mieszkalnego, o których mowa w ust. 1.
9. Jeżeli w zniszczonym lub uszkodzonym budynku/lokalu mieszkalnym gospodarstwo domowe nie było prowadzone w dniu zdarzenia klęskowego, nie zachodzą przesłanki do przyznania pomocy. Pomoc nie przysługuje również na remont/odbudowę budynku/lokalu innego niż budynek/lokal mieszkalny (np. budynku w budowie, domu rekreacyjnego i letniskowego), ani na remont/odbudowę obiektów o innym charakterze (np. dróg dojazdowych), jak również na niezamieszkane części budynku/lokalu mieszkalnego, np. piwnice, z zastrzeżeniem pkt III ust. 8 Zasad.
10. Kwota udzielonej pomocy na remont/odbudowę budynku/lokalu mieszkalnego nie może przekroczyć wysokości szkód wyrządzonych zdarzeniem klęskowym w danym budynku/lokalu mieszkalnym.
11. W przypadku, gdy w budynku/lokalu mieszkalnym prowadzonych jest faktycznie kilka gospodarstw domowych, pomocą może być objęte każde odrębne gospodarstwo domowe, jednakże łączna wysokość środków przyznanych na remont/odbudowę budynku/lokalu mieszkalnego nie może przekroczyć wysokości kosztów niezbędnych do usunięcia skutków zdarzenia klęskowego w budynku/lokalu mieszkalnym.
12. Pomoc może być wypłacana w transzach. W takim przypadku wypłata kolejnej transzy zasiłku winna zostać poprzedzona weryfikacją sposobu wykorzystania środków przekazanych w ramach wcześniejszej transzy, w szczególności rozliczeniem poprzez przedstawienie imiennych faktur/rachunków.
13. Przy ustalaniu zasadności oraz wysokości pomocy organ gminy bierze pod uwagę uzyskane odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia budynku/lokalu mieszkalnego.
14. Pomoc - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 - może zostać przyznana odpowiednio na remont/odbudowę wyłącznie jednego budynku/lokalu mieszkalnego albo na zakup jednego budynku/lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony, albo na zakup jednej działki budowlanej.
15. Osoby uprawnione mają obowiązek potwierdzić poniesienie wydatków związanych
    z remontem/odbudową budynku/lokalu mieszkalnego, dokonanych z kwoty przyznanego zasiłku poprzez przedstawienie imiennych faktur/rachunków.
16. W przypadku, gdy osoba uprawniona: nie potwierdzi poniesienia wydatków (np. nie przedstawi imiennych faktur/rachunków), przeznaczy pomoc na wydatki niezgodne z celem, na jaki została ona udzielona albo kwota udzielanej pomocy (np. wskutek uzyskanego odszkodowania) przekracza wysokość szkód wyrządzonych zdarzeniem klęskowym, zwrot środków z tytułu udzielonej pomocy następuje na podstawie ustawy o pomocy społecznej. 
17. Wysokość zasiłków, o których mowa w części III, pomniejsza się o kwotę już przyznanego zasiłku, o którym mowa w części II, z uwagi na to samo zdarzenie, jeżeli kwota ta została przyznana i przeznaczona na prace związane z remontem budynku/lokalu mieszkalnego.

IV. Szacowanie szkód

1. Oszacowania wysokości szkód w budynku/lokalu mieszkalnym dokonuje osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat, powołana przez burmistrza, w której bierze udział pracownik organu nadzoru budowlanego wykonujący zadania służbowe. Nastąpi określenie procentowego udział zniszczenia lub uszkodzenia, o którym mowa w załączniku nr 1 lub nr 2 do Zasad.

Załącznik nr 1

do Zasad udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z część 85 - Budżety wojewodów,
dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerwy celowej na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych (do 200 tys. zł), o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku.

Załącznik nr 2

do Zasad udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z część 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerwy celowej na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych (do 100 tys. zł), o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku.